Flux bij microsolderen: welke je kiest en hoe je hem gebruikt

Wie begint met microsolderen, kijkt eerst naar het soldeerstation en de microscoop. Toch maakt flux vaak meer verschil dan het station zelf. Met de verkeerde flux, of te weinig, krijg je doffe verbindingen, bruggen tussen pinnen en tin dat weigert te vloeien. Met de juiste flux gaat hetzelfde werk ineens vanzelf.

Wat flux eigenlijk doet

Metaal oxideert zodra het warm wordt. Op die dunne oxidelaag hecht tin slecht. Flux haalt die oxidelaag weg en houdt het oppervlak schoon zolang je verhit. Daardoor vloeit het tin uit over de pad in plaats van er als een bolletje op te blijven liggen. Flux helpt ook de warmte over te brengen van je soldeerpunt of hete lucht naar de verbinding.

De soorten die je tegenkomt

Op de werkbank zie je vooral drie soorten. Flux op basis van hars (rosin) werkt goed en laat een kleverig, bruin residu achter. No-clean flux is zo gemaakt dat er na het solderen weinig residu overblijft. Wateroplosbare flux werkt agressief, maar moet je grondig wegspoelen omdat het residu op den duur corrosie geeft. Voor telefoon- en laptopborden gebruiken de meeste reparateurs een no-clean of een harsflux.

Daarnaast verschilt de vorm. Een dikke gel of pasta blijft liggen waar je hem zet en verdampt niet meteen onder hete lucht. Dat is wat je wilt bij het wegnemen of plaatsen van een chip. Vloeibare flux in een pen of flesje is handig om een rij pinnen met de soldeerbout na te lopen, maar droogt snel op onder hete lucht.

Hoeveel gebruik je?

Te weinig flux is de meest gemaakte beginnersfout. Zodra de flux verdampt of verbrand is, oxideert het metaal opnieuw en loopt het tin niet meer mooi. Zie je dat de flux bruin wordt en rookt zonder dat het tin vloeit, voeg dan bij. Te veel is minder erg, maar een dikke laag verbergt wat er onder gebeurt en kan een kleine chip laten wegdrijven.

Altijd schoonmaken

Ook no-clean flux maak je beter schoon na reparatiewerk. Residu dat niet volledig verhit is geweest, blijft kleverig, trekt stof aan en kan bij vocht tussen fijne pinnen voor problemen zorgen. Gebruik isopropylalcohol van hoge zuiverheid en een zachte borstel, en laat het bord helemaal drogen voor je het weer onder spanning zet.

Waar het in de praktijk misgaat

Flux die te lang open staat wordt dik en taai. Flux die je met een vuile spatel uit de pot haalt, raakt vervuild. En een goedkope flux die rookt als een open vuur maakt je werkplek ongezond: zorg altijd voor afzuiging.

Leren met echte borden

Hoe je flux doseert, leer je het snelst door het te doen, onder de microscoop, met iemand die meekijkt. In onze cursussen werk je op echte moederborden, en het oefenmateriaal neem je na de cursus mee naar huis om door te oefenen. Lees ook de gids voor microsolderen.